mail ons

Scheepsanker

Door de Stichting Dorpsbehoud Lemsterland wordt aan het dorp Lemmer een oud scheepsanker (admiraalsanker) geschonken. Dit naar aanleiding van het verankeren van de gemeentelijke monumenten, in een monumentenlijst, door de gemeenteraad tijdens de raadsvergadering van 23 april 2009 vastgesteld.

 

Een gezamenlijk actie van de stichting dorpsbehoud Lemsterland, Stichting Oud lemmer en de gemeente. De lijst is samengesteld door deskundigen en de panden zijn voorzien van een waardebepaling. Die waardebepaling maakt het pand bijzonder, om als gemeentelijk monument verder door het leven te gaan. Dat levert een mooie lijst aan panden op, die de gemeente wil beschermen en daarmee bewaren voor de toekomst.

 

Het anker staat symbool voor stevigheid en verankeren van iets dat je niet kwijt wilt.

 

De Lemmer heeft als dorp in de loop der eeuwen heel wat gedaan met de scheepvaart. Daar hebben een aantal panden ook hun relatie mee. Het was in het verleden een vissersplaats aan de toenmalige Zuiderzee.

 

Naast de verwijzing naar De Lemmer als "forneamd fiskersplak" middels het beeld van de "fiskerman", wordt door dit prachtige robuuste anker, op deze prominente plaats, De Lemmer opnieuw in beeld gebracht, en wel als voormalig verblijf (anker) plaats van talrijke scheepstypen als bijvoorbeeld:

koffen, barkentijnen, schoeners, galjoten, veer- en beurtschepen, enz..

 

Dat alles roept weer de tijd op van de houten scheepsbouw, zeilmakerijen, touwslagerijen, enz. die in de plaats De Lemmer vertegenwoordigd waren.

Vanuit De Lemmer vond er een levendige handel plaats met ondermeer de Sontlanden en Riga.

 

Technische gegevens van het anker.

Het betreft hier een admiraliteitsanker. Ontworpen in 1840 door W. Parker en genoemd naar de Britse Admiralty die er veelvuldig gebruik van maakte. Deze variant van het aloude stokanker verspreidde zich al snel en was lange tijd één van de meest gebruikte ankertypen. Het anker stamt dus zeker uit de periode na 1840. Het ontwerp wordt nog steeds gebruikt maar dan meestal in een kleinere variant. Na de 19e eeuw is het stok- (en daarmee ook het admiraliteitsanker) grotendeels vervangen door stokloze ankertypes en al snel werd het nauwelijks meer als hoofdanker gebruikt. De mate van corrosie doet vermoeden dat dit anker zeker enige tijd onder water heeft gelegen dus een periode van 1850 tot 1900. 

 

Een stokanker heeft een hoge trekkracht in losse grond doordat het zich diep in kan graven. Het ontwerp wordt nog steeds gebruikt hoewel er tegenwoordig een veelheid aan verschillende types stokloze ankers beschikbaar is. Een stokanker is lastig te bergen aan boord en moeilijk snel en veilig uit te zetten. Het admiraliteitsanker was een stokanker waarvan de stok zo was bevestigd dat deze langs de schacht kon worden gelegd en zo nam het geheel veel minder ruimte in. Het uitzetten moest bij de grotere stokankers altijd met een takel gebeuren of ze moesten permanent aan een kraanbalk of 'ankerrust' boven het water hangen. Het grote voordeel van een stokloos anker is dat de schacht tot in het kluisgat opgetrokken kan worden. Het anker hoeft daarmee niet langer aan dek te worden opgeborgen maar hangt altijd gebruiksklaar buiten boord. Dat veel stokloze ankers een kleinere trekkracht hebben wordt eenvoudig opgelost door de ankers zwaarder te maken. 

 

Als trekkracht belangrijker is dan eenvoudig opbergen en bedienen wordt er nog wel gebruik gemaakt van stokankers (bij bagger of bergingswerk bijvoorbeeld).

 

De gebruikte ketting, damketting met korte 'mannetjes' in de schakel, is ook een ontwerp uit de periode rond 1840. De damketting had als grote voordelen dat hij moeilijk knikte en dat hij relatief zwaar was voor zijn lengte. Dit grote gewicht maakte dat de ketting eerder horizontaal op de bodem lag en zo het anker in zijn meest efficiënte stand (= met de schacht horizontaal op de bodem) belastte.

  

tekst bordje bij anker:

 

Dit scheepsanker is door de Stichting Dorpsbehoud Lemsterland aangeboden aan de gemeente Lemsterland  nadat bij raadsbesluit van 23 april 2009 de gemeentelijke monumenten zijn verankerd.